Türkiye Florası

PROJE HAKKINDA DİZİN ANAHTAR SİLSİLE HERBARYUM TERİMLER BİBLİYOGRAFYA YAZIM KURALLARI

Ephedra L. Sp. Pl. 2: 1040 (1753)
Denizüzümü Türk. Bitkileri List. (2012)
 
Yazar: Yusuf Menemen
Ressam: Gülderen Yılmaz, Kezban Sayar
 
Taksonun;
Kategorisi Cins
Adı Ephedra
Yazarı L.
Künyesi Sp. Pl. 2: 1040 (1753)
Türkçe adı Denizüzümü
Türkçe ad künyesi Türk. Bitkileri List. (2012)
 
Tip:
Lektotip tür: E. distachya L.
 
Sinonimleri:
Chaetocladus J.Nelson, Pinaceae 161 (1866).
 
Betim:
İki evcikli veya ginodioyik, 2-3 m’ye kadar büyüyebilen dik veya sarkık çalılar. Toprak üstü genç gövde silindirik, uzunluğuna ince oluklu, çok dallanmış, eklemli, yeşilin farklı tonlarında, fotosentetik; öz beyaz ya da koyu sarı veya koyu kırmızı-esmer renkli. Yapraklar basit, sapsız, karşılıklı, pulsu, tabandan itibaren birleşerek gövdeyi bir kın gibi sarar, zamanla fotosentez özelliğini kaybeder, genellikle dökülücü. Bir düğümdeki erkek kozalak (erkek çiçekdurumu, çiçektozu kozalağı) 1-5 adet, sapsız ya da saplı, kozalak ekseni üzerinde 3-10 çift dekussat, tabanda az veya çok birleşmiş bırakteli (en alttakiler genellikle kısır). Verimli bırakte kozalak eksenine bakan tarafında bir adet erkek çiçekli. Erkek çiçek 4-8 adet başçık taşıyan anterofor ile anteroforun etrafında kaynaşmış, karşılıklı 2 bırakteolden (bazen “çiçek örtüsü veya periyant” denir) oluşur; bazen anterofor ikiye ayrılır, başçıklar her bir parçanın üzerinde yer alır. Dişi kozalaklar (dişi çiçekdurumu, tohum kozalağı) düğümde tek veya karşılıklı ya da dairesel dizilmiş, 2-5 adet; her bir kozalak 2-4 çift bırakteli, alt bırakteler kısır, uçtaki bırakteler kozalak eksenine bakan tarafında 1 veya 2 adet dişi çiçekli; dişi çiçek bir tohum taslağı ile etrafını saran kaynaşmış 2 bırakteolden meydana gelir. Tohumgömleği tohum taslağının tepesinde, dışarı doğru uzamış ince bir tozlaşma tüpü (mikropil) oluşturur. Bırakteler, etlendiğinde kırmızı, nadiren sarı renkli, yalancı bir meyve meydana getirir. Meyve, uç kısmında tepesi görünen 1 veya 2 tohumlu.
 
Teşhis Anahtarı:
1- Yatık sürünücü ya da sarkık dallı çalılar; özü beyaz 2- foeminea / borotu 1- Dik dallı çalılar; özü koyu sarı veya koyu kırmızı-esmer renkli 2- Dallanma taban kısımlarda; erkek kozalak 8-10(-16) çiçekli; olgun dişi kozalak 2 tohumlu 1- distachya / denizüzümü 2- Dallar hem tabanda hem de üst kısımlarda; erkek kozalak 4-8 çiçekli; olgun dişi kozalak 1 tohumlu 3- major / hum
 
 
Yayınlar:
  • Davis, P.H., Mill, R.R. ve Tan, K. (1988). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Cilt 10. (Suppl. 1) s. 12. Edinburgh Univ. Press, Edinburg.
  • Meyer C.A. (1846). Versuch einer Monographie der Gattung Ephedra. Durch Abbildungen erläutert. Druckerei der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, St. Petersburg.
  • Baytop, A. ve Argöksel, H. (1972). Trakya’da Ephedra Cinsi. J. Fac. Pharm. Istanbul 8: 55-62.
  • Pant, D.D. ve Verma, B.K. (1974). Taxonomy of the genus Ephedra. Significance of stem and leaf epidermis and cuticle. Bot. J. Linn. Soc. 69(4): 239-312.
  • Tanker, N. ve Altun, L. (1997). Türkiye’de yetişen Ephedra türleri üzerinde farmasötik botanik yönünden araştırmalar. Ankara Ecz. Fak. Derg. 26(1): 1-12.
  •  
     
    Kitabın bu bölümüne atıf
  • Yusuf Menemen (2018). Ephedra. Şu eserde: Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I. ve Çimen, A.Ö. (edlr.). Resimli Türkiye Florası 2: 00-00. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul.
  • Kitaba atıf
  • Güner, A., Kandemir, A., Menemen, Y., Yıldırım, H., Aslan, S., Ekşi, G., Güner, I. ve Çimen, A.Ö. (edlr.) (2018). Resimli Türkiye Florası, Cilt 2. ANG Vakfı Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları. İstanbul.
  • Veb referans
  • URL# http://turkiyebitkileri.com.tr/?GET=501F45Y78KG

  • ANASAYFA          İLETİŞİM          KAYNAKÇA

    Elektronik Türkiye Florası Projesi ANG Vakfı tarafından desteklenmektedir.